تمام افرادی که در زمینهی تجارت بینالملل فعالیت میکنند باید با قوانین و مقررات مرتبط با آن آشنا باشند، چرا که بیتوجهی نسبت به این قوانین میتواند آیندهی کسب و کار آنها را با خطرات جدی مواجه کند. با توجه به این مسئله لازم است که با تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع و ماهیت دقیق هریک از آنها آشنا شوید. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه با ما تا انتهای این مطلب از وبلاگ تیانتی همراه باشید.
منظور از کالای مشروط چیست؟
پیش از بررسی تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع بهتر است که جداگانه با تعریف هر یک از آنها آشنا شویم. کالاهای مشروط محصولاتی هستند که صادرات و واردات آنها ممنوع نیست، اما برحسب زمان و شرایط ممکن است ورود و خروج آنها به کسب مجوز از وزارت صمت نیاز داشته باشد.
مثلاً در شرایط خاصی ممکن است صادرات و واردات محصولاتی ممنوع شود که شرعی یا عرفی نیست و صرفاً با هدف حمایت از تولیدکنندگان داخلی یا تأمین لوازم اساسی مردم جامعه انجام میشود.
نگاهی به تعریف کالاهای ممنوع
همانطور که مشخص است کالاهای ممنوع محصولاتی هستند که ورود و خروج آنها به کلی غیرمجاز بوده و زمان نمیتواند نقشی در مجاز شدن صادرات یا واردات آنها ایفا کند. باید توجه کنید که واردات این کالاها جرم بوده و شخص با انجام این کار باید مجازات مشخصی را پشت سر بگذارد. از جمله کالاهای ممنوع برای واردات میتوان به دخانیات یا اسلحه اشاره کرد.
حال سوالی که مطرح میشود این است که چرا ورود بعضی از کالاها به کشور ممنوع است؟

بررسی علت ممنوعیت واردات بعضی از کالاها
سیاستهای اقتصادی و تجاری کشور توسط دولت و مجلس تعیین میشود؛ بنابراین هرگاه عاملی امنیت، آرمانها یا اهداف جامعه را در معرض خطر قرار دهد تلاش میکنند تا با آنها مقابله کنند که این مقابله گاهی اوقات با ممنوعیت ورود محمولههای خاص انجام میشود. در مجموع دلایل ممنوعیت واردات کالاهای خاص را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد:
ممنوعیت به دلیل کیفیت نامناسب
در صورتی که کالاهایی از استاندارد جهانی برخوردار نباشند و نمونههای آزمایشگاهی آنها نیز تأیید نشده باشد در فهرست کالاهای ممنوع قرار خواهند گرفت.
ممنوعیت به دلیل شرع و عرف
در شرایطی که یک کالای خاص منجر به آسیب به شرع و عرف و عقاید مذهبی حاکم بر جامعه شود، واردات آن ممنوع میشود. برای مثال مشروبات الکلی از جمله کالاهایی هستند که واردات آنها به دلیل تعارض با احکام اسلام ممنوع شده است.
ممنوعیت به دلیل تهدیدات امنیتی
واردات انواع ماشینهای جنگی، سلاح و سایر ابزارآلات مشابه به دلیل تهدید امنیت کشور ممنوع است.
بیشتر بخوانید: لیست و انواع گروه کالاهای خطرناک
آیا ممکن است لیست کالاهای ممنوع تغییر پیدا کند؟
براساس اطلاع دریافت شده از طرف وزیر صمت فهرست کالاهای ممنوعه مناسب بوده و در سالهای اخیر چندین بار ویرایش شده است؛ بنابراین امکان حذف ممنوعیت بعضی از کالاها وجود دارد اما اینکه دقیقاً کدام کالاها از این فهرست خارج میشوند، مشخص نیست.
در صورت اطلاع از شرایط پست خارجی، با کارشناسان ما در پست تی ان تی در تماس باشید.

تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع چیست؟
حال که با تعاریف مرتبط با کالاهای مشروط و ممنوع آشنا شدیم نوبت به این رسیده است که تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع را در بحث واردات با یکدیگر بررسی کنیم. براساس اطلاعات موجود در بخشهای قبل میتوان نتیجه گرفت که غیرمجاز بودن واردات این کالاها از جمله شباهتهای آنها است.
با این حال تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع در امکان تغییر وضعیت کالاهای مشروع و مجاز شدن ورود آنها به کشور است؛ مسئلهای که در مورد کالاهای ممنوع به هیچعنوان امکانپذیر نیست. با توجه به این موضوع در صورتی که محصولات انتخابی شما در فهرست کالاهای ممنوع یا مشروط قرار نداشته باشند، از دسته کالاهای مجاز هستند و ممانعتی برای ورود آنها به کشور یا صادرات آنها وجود نخواهد داشت.
نمونهای از کالاهای مشروط، ممنوع و مجاز برای صادرات
برای آشنایی با نمونههایی از این کالاها میتوانید اطلاعات موجود در جدول زیر را مطالعه کنید:
| کالاهای مشروط | محصولاتی مانند میلگرد، ورق فولادی، شیر خشک، بنزین و دارو در این دسته قرار میگیرند. |
| کالاهای مجاز | زعفران، باطری خودرو، پسته و شیر نمونهای از کالاهای مجاز برای صادرات هستند. |
| کالاهای ممنوع | گوشت قرمز، گندم و آرد گندم هم در فهرست کالاهای ممنوعه قرار دارند. |

بعد از واردات کالای ممنوع به گمرک چه اتفاقی رخ میدهد؟
در صورتی که کالاهایی که در فهرست ممنوعه قرار دارند وارد گمرک شوند براساس ماده ۱۰۵ قانون امور گمرکی از ترخیص آن خودداری شده و به صاحب کالا یا نمایندهی قانونی او به صورت مکتوب اخطار میشود که باید حداکثر ظرف مدت سه ماه بار را با رعایت قوانین مرجوع کند.
در صورتی که در این مدت زمان اقدامات لازم از طرف صاحب بار انجام نشود، گمرک کالا را ضبط کرده و وضعیت را به اطلاع نماینده یا خود شخص ابلاغ میکند. شما به عنوان صاحب کالا از تاریخ اعلام شده میتوانید تا دو ماه به دادگاه اعتراض کرده و موضوع را حداکثر تا ۱۵ روز بعد از مراجعه به دادگاه به گمرک اطلاع دهید. در غیراینصورت بار شما به ضبط قطعی دولت در خواهد آمد و دیگر نمیتوانید برای آزادسازی آن کاری انجام دهید.
بیشتر بخوانید: هزینه ترخیص کالا از گمرک به چه عواملی بستگی دارد؟

فهرست کالاهای ممنوعه گمرکی
لیست کالاهای ممنوع گمرکی متغیر بوده و این سازمان همواره آن را تغییر میدهد. با این وجود حالا که با تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع آشنا شدیم، بد نیست نگاهی هم به آخرین نسخهی این لیست داشته باشیم.
انواع کالاهای ممنوعه گمرکی شامل موارد زیر هستند:
- انواع صنایع چوبی شامل مبلمان، میز ناهارخوری و…
- محصولات دارویی، بهداشتی و آرایشی شامل کرم دست و صورت، شوینده و…
- کالاهای ساختمانی و معدنی از قبیل انواع سیمان و موارد مشابه
- مواد مخدر و روانگردان
- کالاهای مخابراتی شامل ریموت، بیسیم و کنترل مخابراتی
- مواد خوراکی
- اشیا قیمتی مثل طلا، نقره، سکه و سنگهای گرانقیمت
- انواع سلاحهای سرد و گرم مثل زنجیر، چاقو، پنجه بوکس، شوکر، مسلسل و تفنگ
- دستگاههای مربوط به عکاسی و فیلمبرداری هوایی (واردات آنها صرفاً با دریافت مجوز از وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح امکان پذیر است)
مطالب مرتبط:

انواع تست کالاهای مشروطه
ترخیص کالاهای مشروطه خاص از گمرک (پودر، مایعات و ترکیبات مغناطیسی و مگنتی) نیازمند پشت سر گذاشتن تستهای خاصی است که در این بخش به بررسی جزئيات آنها پرداختهایم:
تست Msds
شامل برگهای است که در آن اطلاعات کامل خطرات مواد شیمیایی ذکر شده است. از جملهی این اطلاعات میتوان به دستورالعملهای اضطراری و ایمنی در زمان حمل و اطلاعات بهداشتی ترکیبات شیمیایی اشاره کرد.
تست مگنتی
در این تست کالای دارای مگنت یا آهنربا درون یک میدان مغناطیسی قرار گرفته و در صورتی که از حد مشخصی عبور کند، آن را ترخیص نمیکنند.
تست ریپورت
محصولات تولیدی توسط کارخانهها باید برحسب استانداردهای تعریف شده تولید شوند و تست ریپورت هم در اصل به آنالیز فنی این ترکیبات و محصولات اشاره دارد.
بیشتر بخوانید: صادرات موقت کالا چیست؟{مقایسه صادرات موقت و قطعی}

سخن پایانی
در این مطلب با تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع و تعاریف و مثالهای هر یک از آنها آشنا شدیم. البته همانطور که میدانید قوانین صادرات و واردات هر کشور خاص آن بوده و با در نظر گرفتن قوانین و سیاسیتهای آن جامعه تعیین میشود. با توجه به این موضوع و حساسیتهای حاکم بر حوزهی صادرات و واردات بهتر است که اطلاعات کافی در این زمینه کسب کرده و از کمک افراد حرفهای مثل کارشناسان مجموعهی تیانتی هم استفاده کنید.
سوالات متداول تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع
۱. منظور از کالای مشروط چیست؟
محصولاتی هستند که صادرات و واردات آنها ممنوع نیست، اما برحسب زمان و شرایط ممکن است ورود و خروج آنها به کسب مجوز از وزارت صمت نیاز داشته باشد.
۲. کالای ممنوع چیست؟
محصولاتی هستند که ورود و خروج آنها به کلی غیرمجاز بوده و زمان نمیتواند نقشی در مجاز شدن صادرات یا واردات آنها ایفا کند.
۳. تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع چیست؟
تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع در امکان تغییر وضعیت کالاهای مشروط و مجازشدن ورود آنها به کشور است؛ مسئلهای که در مورد کالاهای ممنوع به هیچعنوان امکانپذیر نیست.
۴. انواع تست کالاهای مشروط را نام ببرید.
تست ریپورت، مگنتی و Msds از جمله تستهای کالاهای مشروط هستند که در متن به صورت کامل به آنها اشاره شده است.
۵. فهرست کالاهای ممنوع چه مواردی را در برمیگیرد؟
از جمله کالاهای ممنوع میتوان به مواد مخدر، ترکیبات غذایی، انواع سلاح سرد و گرم و تجهیزات فیلمبرداری هوایی اشاره کرد.


2 دیدگاه در “تفاوت کالای مشروط و کالای ممنوع”
با سلام..
متوجه نشدم دارو جز کالای مشروط یا ممنوعه..
چون در بحث قاچاق احکام قاچاق کالای مشروط با قاچاق کالای ممنوع خیلی متفاوت است
سلام و احترام،
در رابطه با سوال شما، دارو بسته به شرایط میتواند به عنوان کالای مشروط یا کالای ممنوعه طبقهبندی شود.
دارو به عنوان کالای مشروط:
داروهایی که مصرف آنها مجاز است (مانند داروهای تجویزی یا داروهای بدون نسخه) اما نیاز به مدارک و مجوزهای خاصی دارند، در دسته کالای مشروط قرار میگیرند. برای مثال:
ارسال داروهای تجویزی معمولاً نیازمند نسخه پزشک معتبر است.
مجوزهای خاص از سازمانهای نظارتی مانند سازمان غذا و دارو (در ایران) ممکن است ضروری باشد.
دارو به عنوان کالای ممنوعه:
داروهایی که مصرف یا توزیع آنها ممنوع است (مانند مواد مخدر یا داروهای غیرقانونی) در دسته کالای ممنوعه قرار میگیرند.
این شامل:
داروهایی که حاوی مواد غیرقانونی هستند.
داروهایی که توسط مراجع قانونی کشور به طور کلی ممنوع اعلام شدهاند.
تفاوت در احکام قاچاق:
احکام مربوط به قاچاق کالای مشروط و کالای ممنوعه متفاوت است:
کالای مشروط: در صورت قاچاق، تخلف به عنوان نقض مقررات یا عدم ارائه مدارک و مجوزهای لازم در نظر گرفته میشود.
کالای ممنوعه: قاچاق این نوع کالاها به دلیل خطرات بیشتر و ممنوعیت کامل، جرم سنگینتری محسوب شده و مجازات شدیدتری دارد.
بنابراین، دارو میتواند بسته به نوع و شرایط آن، در یکی از این دو دسته قرار گیرد. برای ارسال یا دریافت دارو، بررسی قوانین کشور مبدأ و مقصد و اخذ مجوزهای لازم بسیار اهمیت دارد.
اگر سوال یا ابهام بیشتری دارید، خوشحال میشویم راهنمایی کنیم.