تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست؟

همه‌ی افراد فعال در زمینه‌ی واردات و مبادله‌ی کالا برای پیشبرد بدون دردسر کار خود به نوعی پول شناخته شده و پذیرفته شده بین دو طرف معامله نیاز دارند که ارز نامیده می‌شود. این ارز معمولاً توسط دولت صادر شده و نقش مهمی را در انجام بدون دردسر معاملات بین‌المللی ایفا می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید که تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست، با ما تا انتهای این مطلب از وبلاگ تی‌ان‌تی همراه باشید.

ارز (Currency) چیست؟

پیش از پاسخ به پرسش ((تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست؟)) لازم است که با مفهوم کلی ارز آشنا شویم. براساس اطلاعات مندرج در وب‌سایت investopedia.com ارز را می‌توان به صورت زیر تعریف کرد:

((ارز وسیله‌ای برای مبادله‌ی کالا و خدمات است که به شکل کاغذ و سکه توسط دولت صادر شده و به عنوان روشی برای پرداخت پذیرفته می‌شود. ارز اصلی‌ترین وسیله‌ی مبادله در دنیای امروز است که از مدت‌ها پیش جایگزین روش مبادله‌ی کالا به کالا شد.))

با توجه به موارد فوق می‌توان نتیجه گرفت که دولت‌ها با صادر کردن و توزیع ارز باعث می‌شوند که اقتصاد در سطح بین‌المللی به گردش بیفتد.

بررسی ماهیت ارز دولتی و آزاد

در سال ۱۳۹۶ بعد از افزایش ناگهانی قیمت دلار در بازار، واژه‌ای به نام ارز دولتی بر سر زبان‌ها افتاد که در حقیقت به ارزی اشاره دارد که از طرف دولت در مرکز مبادلات ارزی به افراد مشخصی با قیمت پایین‌تر از بازار آزاد اختصاص می‌یابد.

با اختصاص دادن ارز دولتی مسئولان مربوطه می‌توانند بر روی کالاهای وارداتی موردنیاز مردم جامعه کنترل بیشتری داشته و این ارز را به کالاهای مشخصی اختصاص دهند. جالب است بدانید که ارز دولتی را می‌توان به ارزهای دیگر هم تبدیل کرد.

در مقابل نرخ ارز آزاد در بازار تعیین شده و از آنجایی که امکان استفاده از ارز دولتی برای واردات همه‌ی کالاها وجود ندارد، ارز دولتی صرفاً به مایحتاج ضروری مثل دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص می‌یابد.

تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست؟

حال که با ماهیت کلی ارز و انواع مختلف آن آشنا شدیم باید ببینیم که تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست. تخصیص ارز در حقیقت شامل تعیین و اختصاص دادن مقادیر مشخصی ارز خارجی برای اهداف از پیش تعیین‌شده است. در این حالت دولت و مسئولان مربوطه در مورد استفاده از ارز برای اهداف خاص تصمیم‌گیری می‌کنند که می‌تواند واردات کالاها و مایحتاج اساسی جامعه، حمایت از صنایع داخلی یا تسویه‌ی بدهی‌های بین‌المللی را در بربگیرد؛‌ بنابراین در تخصیص ارز اولویت‌های اقتصادی یک کشور در نظرگرفته شده و براساس آن برنامه‌ریزی می‌شود.

تأمین ارز در عین حال به تأمین منابع مالی و اقتصادی یک کشور اشاره دارد که در آن مسئولان و نهادهای مربوطه تلاش می‌کنند تا از وجود منابع ارزی کافی برای برطرف کردن نیازهای کشور مطمئن شوند. منابع تأمین ارز می‌توانند شامل جذب سرمایه‌گذاری خارجی، صادرات کالا و خدمات و تأمین تسهیلات بین‌المللی و مورادی از این دست باشند.

بیشتر بخوانید: نحوه تخصیص ارز برای واردات

روش‌های مدیریت بازار ارز توسط بانک مرکزی

برای درک بهتر اینکه تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست باید با رویکردهای کلی بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز که به شرح زیر هستند، آشنا شوید:

• عرضه تخصیص برای کالاهای اساسی: در این روش بانک مرکزی ارز را به مقاصد خاص و آسان‌تر کردن واردات کالاهای ضروری اختصاص می‌دهد. بنابراین کالاهای حیاتی مثل مواد خام صنایع و داروسازی، تجهیزات پزشکی و مواردی از این دست با استفاده از ارزی که نرخ رسمی آن توسط بانک مرکزی تعیین شده وارد کشور می‌شوند.
• تأمین سامانه نیمایی: این سامانه به تأمین ارز سایر کالاها اختصاص یافته و در آن ارز به نرخ نیمایی در دسترس است. واردکنندگان از طریق بانک‌ها یا صرافی‌ها و بعد از دریافت کد مشخصی که به آن کد سفارش می‌گویند می‌توانند به ارز نیمایی دسترسی پیدا کنند.

از آنجایی که در حال حاضر بازار از ثبات چندانی برخودار نیست، خطرات زیادی متوجه بازرگانانی است که در سطح بین‌المللی فعالیت می‌کنند؛ بنابراین دولت با تخصیص ارز به دنبال این است که تاجران را به تجارت جهانی سوق داده و شرکت در معاملات را برای آن‌ها آسان‌تر کند تا به این ترتیب زمینه‌ی رشد پیایی تاجران بین‌المللی هم فراهم شود.

بیشتر بخوانید: آموزش نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات

انواع کالاهای مورد نیاز کشور

برای درک بهتر تفاوت تخصیص و تأمین ارز باید با چهار دسته‌ی کلی کالاها که گروه‌های کالایی نامیده می‌شوند، آشنا شوید:

کالاها و ملزومات اساسی

همان‌طور که مشخص است که این کالاها اقلام‌های ضروری هستند که وجود آن‌ها برای تأمین رفاه مردم در جامعه حیاتی است. نرخ ارز اختصاص یافته به این کالاها با نرخ رسمی یورو تعیین شده و دولت ارز موردنیاز برای خرید این کالاها را از طریق درآمدهای حاصل از فروش نفت تأمین می‌کند.

مواد اولیه و میانی

تأمین ارز مورد نیاز این کالاها از طریق درآمد حاصل از صادرات محصولات پتروشیمی، مواد معدنی و فولاد تأمین شده و معاملات مربوط به آن‌ها هم در بیشتر موارد با استفاده از سامانه نیمایی انجام می‌شود. به دلیل نقش حیاتی کالاهای این گروه، تخصیص ارز مربوط به آن‌ها باید با دقت و توجه بالایی انجام شود.

کالاهای وارداتی ضروری

همان‌طور که مشخص است واردات این کالاها ضروی بوده و دریافت ارز مربوط به آن‌ها هم مشابه گروه دوم از طریق سامانه نیمایی انجام می‌شود. از آنجایی که قسمت عمده‌ای از این محصولات و کالاها مصرفی هستند فراهم کردن آن‌ها برای برطرف کردن تقاضاهای محلی از اهمیت بالایی برخوردار است.

در صورت اطلاع از شرایط ارسال بسته پستی به خارج از کشور، با کارشناسان ما در پست تی ان تی در تماس باشید.

کالاهای ممنوعه و غیرمجاز

واردات این کالاها براساس قوانین موجود در کشور ممنوع و غیرقانونی است.

نکته: تأمین ارز برای اهداف خاص معمولاً‌ برعهده‌ی وزارتخانه‌های دولتی قرار دارد در حالی که بانک مرکزی بر فرآیند تخصیص ارز نظارت کرده و تلاش می‌کند تا از هماهنگی این فرآیند با اولویت‌های اقتصادی و تجاری در سطح کشور اطمینان حاصل کند. در حقیقت دسته‌بندی کالاها به روش فوق به دولت کمک می‌کند تا روند تخصیص ارز را به دقت مدیریت کرده و به این ترتیب نیازهای حساس کشور را به درستی تأمین کند.

مراحل تخصیص ارز دولتی

حال که به پاسخ جامعی در مورد پرسش ((تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست؟)) دست پیدا کردیم باید ببینیم که روند تخصیص ارز دولتی برای واردات کالاهای اساسی به چه صورت است. حقیقت این است که این فرآیند از چند مرحله‌ی اصلی تشکیل شده که در این بخش به صورت کامل به بررسی آن‌ها پرداخته‌ایم:

دریافت مجوز واردات کالا

در قدم اول پیش از هرکاری باید صاحب کالا یا نماینده‌ی اول او، مجوز واردات محصولات موردنظر خود را به کشور دریافت کند. برای انجام این کار باید به سازمان صمت مراجعه کرده و درخواست خود را در سامانه ثبت سفارش وارد کنید. بعد از آن سازمان‌های مربوطه می‌توانند روند دریافت مجوز را پیگیری کنند.

تعیین بانک عامل

بعد از تأیید مجوز واردات کالا باید به سراغ انتخاب بانک عامل بروید که نقش واسط بین بانک مرکزی و واردکننده را ایفا می‌کند. از آنجایی که ارتباط مستقیم بین صاحب بار و بانک مرکزی محدود است، بانک عامل به آسان‌تر شدن هرچه بیشتر این ارتباط کمک می‌کند.

ثبت‌نام در سامانه جامع تجارت

یکی از اصلی‌ترین مراحلی که باید برای تخصیص ارز پیگیری کنید، ثبت‌نام در سامانه‌ی جامع تجارت است. با این کار اطلاعات شما به عنوان یک واردکننده به آسانی در اختیار مراجع و مسئولان مربوطه قرار می‌گیرد.

ارائه مجوز واردات

در این مرحله باید شماره ثبت سفارش یا مجوز واردات خود را که از سازمان صمت دریافت کرده‌اید به بانک عامل ارائه دهید. در حقیقت با ارائه‌ی این مدرک واردات کالا توسط شما تأیید خواهد شد.

صدور مجوز تخصیص ارز توسط بانک مرکزی

بانک عامل اطلاعات مرتبط با مجوز واردات را به بانک مرکزی ارسال کرده و بانک مرکزی هم از اطلاعات دریافتی برای صدور مجوز تخصیص ارز استفاده می‌کند. البته توجه کنید که اختصاص دادن ارز توسط بانک مرکزی با توجه به اهمیت و فوریت هر تراکنش انجام می‌شود.

آیا تخصیص ارز اثرات مثبتی دارد؟

در صورتی که دولت بتواند کنترل ورود و خروج ارز را با دقت به دست گرفته و مانع رانت‌خواری و قاچاق شود و صرفاً ارزهای اختصاص داده شده برای واردات کالاهای اساسی جامعه و کارآفرینی مورد استفاده قرار بگیرند، اثرات مثبت آن نمایان می‌شود.

در حقیقت با تعریف ارز دولتی و اختصاص آن برای واردات کالاهای اساسی اقشار کم‌درآمد جامعه تا حدودی حمایت می‌شوند؛ اما وجود افراد سودجو می‌تواند باعث برهم‌خوردن این برنامه‌ها و توازن موجود شود به طوری که بخاطر آن‌ها فعالان اقتصادی که در واقع می‌خواستند با واردات کالاهای اساسی شرایط را برای عمده‌ی افراد جامعه آسان‌تر کنند با مشکلات زیادی روبه‌رو شدند.

بیشتر بخوانید: سود بازرگانی چیست+ فرمول محاسبه

سخن پایانی

شما با مطالعه‌ی این مطلب می‌توانید به پاسخ کاملی در مورد پرسش ((تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست))‌ برسید. همان‌طور که ملاحظه کردید هدف اصلی تخصیص ارز کاهش هزینه‌ی کلی واردات کالا است و دستگاه‌های اجرایی با انجام این کار می‌خواهند شرایط واردات کالاهای گوناگون را آسان‌تر کنند. ما در شرکت تی‌ان‌تی مسئولیت صفر تا صد حمل کالاهای موردنظر شما را از کشورهای گوناگون برعهده گرفته و این کالاها را در امنیت کامل به کشور می‌رسانیم. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و دریافت مشاوره می‌توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.

سوالات متداول تفاوت تخصیص و تامین ارز

۱. ارز چیست؟

ارز وسیله‌ای برای مبادله‌ی کالا و خدمات است که به شکل کاغذ و سکه توسط دولت صادر شده و به عنوان روشی برای پرداخت پذیرفته می‌شود.

۲. منظور از تخصیص ارز چیست؟

تخصیص ارز شامل تعیین و اختصاص دادن مقادیر مشخصی ارز خارجی برای اهداف از پیش تعیین‌شده است.

۳. مفهوم تأمین ارز چیست؟

تأمین ارز به تأمین منابع مالی و اقتصادی یک کشور اشاره دارد که در آن مسئولان مربوطه تلاش می‌کنند تا از وجود منابع ارزی کافی برای برطرف کردن نیازهای کشور مطمئن شوند.

۴. تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز چیست؟

تقاوت تخصیص ارز و تأمین آن به صورت کامل در متن شرح داده شده است.

۵. برای دریافت ارز دولتی باید چه کار کنیم؟

برای اطلاع از مراحل دریافت ارز دولتی به بخش مربوطه در متن مراجعه کنید.