از زمانی که ارز چند نرخی شد، پروسه واردات کالا نیز بسیار پیچیدهتر شد و یک مرحله جدید به نام تخصیص ارز هم به آن اضافه شد. نحوه تخصیص ارز برای واردات به موارد مختلفی بستگی دارد که مهمترین آن هم نوع کالا و دسته بندی آن است. در این مقاله از پست تی ان تی در مورد انواع کالا و نحوه تخصیص ارز برای واردات بیشتر صحبت خواهیم کرد.
تاریخچه تخصیص ارز وارداتی
تا قبل از سال ۱۳۹۷ اصلا نیازی به ارز وارداتی وجود نداشت، در واقع این ارز با ارز معمولی تفاوتی نداشت و نیازی به آموزش نحوه تخصیص ارز برای واردات هم نبود. همه واردکنندگان کالاهای مختلف به صورت مستقیم با فروشندگان خارجی در ارتباط بودند و با فرستادن ارز مورد نیاز و حواله آن میتوانستند داد و ستد کنند که البته این کار هم به راحتی و توسط صرافیها صورت میگرفت. اما در سال ۹۷ بعد از بازگشت و تشدید تحریمها و کمبود ارز و ایجاد تورم ارزی شدید که به دلایل مختلفی رخ داد این روند هم تغییر کرد. در این زمان قیمت ارز به قدری بالا رفت که اگر واردکنندگان میخواستند مانند سابق با قیمت اصلی ارز خرید خود را انجام دهند قطعا به مشکل میخوردند و از طرفی کالاهای اساسی با این تورم انفجاری قابل تامین برای مردم نبودند. در نتیجه راخ حلی که دولت به آن رسید تخصیص ارز وارداتی یا در واقع چند نرخی کردن ارز بود. در حال حاضر واردات کالا منوط به اخذ مجوزهای لازم است و سلسله مراتب مخصوص به خود را دارد که کمک میکند واردکنندگان بتوانند بسته به اولویتها، با قیمت کمتری واردات را انجام دهند.
طبقه بندی کالاها برای تخصیص ارز
یکی از موارد مهم در تشخیص نحوه تخصیص ارز برای واردات، شناخت کالای مد نظر و اولویت بندی آن است. ارائه ارز برای واردات با توجه به اولویت و میزان اهمیت کالاها اختصاص پیدا میکند و ممکن است میزان ارز اختصاص داده شده متفاوت باشد، بنابراین قبل از هر اقدامی طبقه بندی کالای مد نظر خود را انتخاب کنید.
بیشتر بخوانید: مراحل واردات کالا
گروه کالایی شماره یک
این طبقه بندی شامل کالاهای اساسی و مهم است که شامل ارز دولتی میشود و تامین این ارز از محل فروش نفت است. از جمله این کالاها میتوان به گندم یا دارو اشاره کرد و نوع کالاها نیز توسط وزارت صمت تعیین میشود.
گروه کالایی شماره دو
مواد اولیه غیر اساسی و کالاهای مصرفی و سرمایهای در این گروه قرار دارند که البته توسط وزارت صنایع مشخص میشوند. به کالاهای موجود در این طبقه بندی ارز وارداتی تعلق میگیرد و تامین این ارز از صادرات محصولات پتروشیمی یا مواد معدنی و فولاد صورت میگیرد. این کالاها از طریق ارز نیمایی وارد میشوند.
گروه کالایی شماره سه
این گروه در واقع درجه اولویت بندی پایینتری نسبت به گروه دوم دارند و کالاهای مصرفی هستند که ضرورتی برای واردات آنها با تخصیص منابع کشور وجود ندارد. به همین دلیل هم ارز وارداتی به این گروه بندی کالایی تعلق نمیگیرد و وارد کنندگان باید از ارز آزاد برای این کار استفاده کنند.
گروه کالایی شماره چهار
این گروه کالاهای ممنوع برای واردات هستند که که نه تنها ارز با قیمت پایینتر برای واردات آنها اختصاص داده نمیشود، بلکه واردات آنها مجاز هم نیست. ممنوعیت چنین کالاهایی میتواند به دلایل قانونی یا شرعی باشد.
ارز دولتی و ویژگیهای آن
اولین ارز تخصیص یافته برای واردات ارز دولتی است که اختلاف بالایی با ارز آزاد دارد و قیمت آن نیز ثابت نگه داشته میشود. این نوع ارز برای واردات کالاهای اساسی و ضروری است و به دیگر گروههای کالایی عرضه نمیشود. این نوع ارز البته به موارد متنوعی اختصاص پیدا میکند:
- واردات کالاهای دولتی
- واردات کالاهای ضروری/ اساسی توسط بخش خصوصی
- تامین محصولات کشاورزی
- کالاهای اساسی شامل برنج، روغن، گندم، شگر و جو
ارز دولتی منابع محدودی دارد و به راحتی داده نمیشود، بنابراین نحوه تخصیص ارز برای واردات از این نوع نیاز به مجوزهای مخصوص دارد و هر کسی هم نمیتواند وارد این حوزه شود. همانطور که گفته شد این ارز بیشتر برای کالاهای اساسی مانند نان و دارو بوده و توسط نهادهای دولتی به مصرف میرسد.
ارز نیمایی
ارز نیمایی هم مانند ارز دولتی با قیمت اصلی دلار متفاوت است اما میزان اختلاف آن کمتر است. به علاوه این ارز عدد ثابت ندارد، یعنی با نوسانات بازار و بالا و پایین رفتن قیمت دلار این ارز هم تغییر میکند و نوسان دارد که میتوانید آن را از طریق سامانههای اعلام ارز دنبال کنید. ارز نیمایی بر خلاف ارز دولتی گستره وسیعتری از کالاها را در بر میگیرد و بسیاری از کالاهای مصرفی از طریق اختصاص همین ارز وارد میشوند. در درجه اول افراد باید کارت بازرگانی و مجوزهای لازم برای واردات کالای خاص را داشته باشند. اختصاص ارز نیمایی پروسه نسبتا طولانی است و به همین دلیل بسیاری ترجیح میدهند از شرکتها و صرافیهای واسطه برای این کار استفاده کنند. به هر حال نحوه تخصیص ارز برای واردات در این روش به صورت مختصر و موردی به شرح زیر است:
بیشتر بخوانید: آموزش نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات
ثبت سفارش
مرحله اول ثبت نام و ثبت سفارش در سامانه نیما است. متقاضی در این مرحله باید با وارد کردن اطلاعات شخصی و بازرگانی خود ثبت نام کند و سپس در بخش مربوطه در سایت سفارش خود را ثبت کند. بعد از این مرحله، سفارش فرد باید به تایید وزارت مربوط به کالا (مثلا وزارت صنعت یا کشاورزی) برسد.
بیشتر بخوانید: سود بازرگانی چیست+ فرمول محاسبه
مراجعه به بانک
در توضیح بخش بعدی نحوه تخصیص ارز برای واردات، فرد باید از طریق بانک نیز درخواست خود را ثبت کند که باید به تایید بانک مرکزی برسد. در این مرحله نیاز به ارائه موارد مختلفی مانند وثیقه و تعهدات لازم وجود دارد و تایید این مدارک هم مدت زمان خاصی طول میکشد.
تایید درخواست
در صورت تایید بانک مرکزی، سفارش شما در سامانه نیما تایید میشود. بعد از تایید میتوانید پیشنهادهای فروش را که توسط صرافیها در سامانه درج میشود را مشاهده کنید و بعد از انتخاب صرافی مد نظر، میتوانید وجه لازم را واریز کنید. در نهایت این وجه توسط صرافی برای شرکت مقصد واریز میشود و میتوانید کالا را خریداری کرده و وارد کشور کنید. همانطور که مشخص است نحوه تخصیص ارز برای واردات به خودی خود چندان پیچیده نیست و مسئله اصلی جمعآوری مدارک و شواهد مورد نیاز برای این کار است.
در صورت اطلاع از شرایط پست ایتالیا به ایران، با کارشناسان ما در پست تی ان تی در ارتباط باشید.
جمع بندی
برای واردات بسیاری از کالاها به کشور به داشتن مجوز نیاز است و برای این کالاهای به خصوص، ارز مشخصی تعیین میشود که با قیمت اصلی بازار متفاوت است و میتواند از جهات مختلف به نفع بازرگانان و وارد کنندههای کالا باشد. در این مقاله به نحوه تخصیص ارز برای وارد و انواع آن پرداختیم که میتواند برای متقاضیان واردات کالا مفید و کاربردی باشد و امیدواریم که اطلاعات خوبی را در اختیار شما قرار داده باشد.
سوالات متداول
راههای تهیه ارز وارداتی چیست؟
ارز وارداتی شامل ارز دولتی و نیمایی است که مورد اول برای موارد اساسی و دولتی در نظر گرفته شده است. ارز نیمایی هم میتواند از طریق کار با صرافی یا ثبت نام مستقیم در سامانه تخصیص داده شود.
چقدر طول میکشد تا ارز نیمایی تخصیص داده شود؟
مرحله تایید درخواست ارز نیمایی توسط بانک مرکزی میتواند تا یک ماه طول بکشد و موارد دیگر بستگی به عوامل مختلف دارد.
کد ساتا چیست؟
کد ساتا همان کدی است که توسط بانک مرکزی برای واردات صادر میشود و به آن کد رهگیری یا شناسه اظهار گمرکی کالا هم گفته میشود.
