برای تهیه ارز مورد نیاز برای کالاهای وارداتی، باید با شرایط و نحوه دریافت ارز نیمایی آشنا باشید. راه اندازی این سامانه تغییرات بسیاری را در نحوه صادرات و واردات به وجود آورد و اکنون بدون استفاده از این سامانه نمیتوانید اقدام به واردات کالا کنید. اگر این سامانه برایتان گیج کننده است و نمیدانید چگونه میتوانید ارز نیمایی مد نظر خود را دریافت کنید، نگران نباشید چرا که در این مقاله به نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات میپردازیم.
ارز نیمایی چیست؟
قبل از بررسی نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات ببینیم ارز نیمایی چیست و چگونه ایجاد شد. کلمه نیمایی مخفف «نظام یکپارچه معاملات ارزی» است و اولین بار در سال ۱۳۹۷ مفهوم پیدا کرد. همانطور که میدانید در سال ۹۷ بعد از اعمال تحریمهای مجدد و افزایش شدید قیمت ارز، دولت مجبور به اتخاذ راه حلهایی برای جلوگیری از خروج ارز و کنترل آن شد. در آن زمان به دلیل قیمت ارز واردات و بازرگانی با مشکل شدید مواجه شد و چارهای به جز ایجاد این ارز کنترل شده برای متعادل کردن اوضاع وجود نداشت. در چنین شرایطی سامانه نیما ایجاد شد که صادر کننده و وارد کنندگان میتوانستند در این سامانه به خرید و فروش ارز بپردازند. البته باید دقت کنید که ما دو نوع ارز کنترل شده داریم یعنی ارز نیمایی و ارز دولتی. ارز دولتی اصولا برای کالاهای اساسی است و شرایط خاص خودش را دارد اما ارز نیمایی عمومیتر بوده و به کالاهای متنوعی تعلق میگیرد. از مهمترین فواید راه اندازی سامانه نیما میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مشخص شدن هویت فعالان بازار ارز و کنترل قیمت واقعی آن
- ایجاد یک بستر مطمئن برای رد و بدل کردن ارز و جلوگیری از سوء استفاده
- ایجاد روشی شفاف و جلوگیری از فساد و ایجاد خطا
- کنترل کلی بازار ارز و ایجاد ثبات نسبی در آن
- رونق بخشیدن به بازرگانی و حفظ روند طبیعی واردات و صادرات با ارائه ارز پایینتر
چه کسانی میتوانند از سامانه نیما استفاده کنند؟
همانطور که گفته شد، به گفته بانک مرکزی سامانه نیما در واقع ابزاری برای تامین ارز لازم برای صادرات و واردات کشور است. این به این معنی است که همه نمیتوانند از این سامانه استفاده کنند و به طور کلی سه دسته میتوانند در این سامانه فعالیت داشته باشند:
- وارد کنندگان کالا/ متقاضیان ارز
- صادر کنندگان کالا/ عرضه کننده ارز
- بانکهای و صرافیهای مجاز با نقش واسطه
ارز نیمایی به چه کسانی تعلق میگیرد؟
ارز نیمایی، که از طریق سامانه “نظام یکپارچه معاملات ارزی” (نیما) تخصیص مییابد، بهطور عمده به گروههای زیر تعلق میگیرد:
- تجار و بازرگانان: واردکنندگان و صادرکنندگانی که دارای کارت بازرگانی معتبر هستند و در سامانه تجارت بهعنوان عضو ثبتنام کردهاند، میتوانند برای واردات کالاهای مجاز از ارز نیمایی بهرهمند شوند.
- دانشجویان خارج از کشور: دانشجویانی که برای پوشش هزینههای تحصیلی و زندگی در خارج از کشور نیاز به ارز دارند، میتوانند با ارائه مدارک معتبر، ارز نیمایی دریافت کنند.
- مسافران با نیازهای ضروری: افرادی که برای سفرهای کاری، درمانی یا مأموریتهای دولتی به ارز نیاز دارند، با ارائه بلیط و مدارک مربوطه، میتوانند از ارز نیمایی بهرهمند شوند.
نکات مهم:
- ارز نیمایی به کالاهای اساسی و ضروری تعلق میگیرد و کالاهای تجملی و غیرضروری را شامل نمیشود.
- برای دریافت ارز نیمایی، ثبتنام در سامانههای مرتبط و ارائه مدارک مورد نیاز الزامی است.
- نرخ ارز نیمایی معمولاً کمتر از نرخ ارز آزاد است و توسط دولت تعیین میشود.
بنابراین، ارز نیمایی به افرادی تعلق میگیرد که در فعالیتهای تجاری، تحصیلی یا مأموریتهای ضروری در خارج از کشور مشغول هستند و شرایط لازم را دارا میباشند.
بیشتر بخوانید: بررسی مراحل صادرات کالا و معرفی روشهای حمل و نقل
نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات
برای واردات کالا با استفاده از ارز نیمایی، مراحل زیر را دنبال کنید:
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت: به وبسایت سامانه جامع تجارت ایران مراجعه کرده و پس از ثبتنام، سفارش واردات کالای خود را در بخش “عملیات ارزی” ثبت کنید. اطلاعاتی مانند میزان ارز درخواستی، آدرس حساب مقصد و جزئیات مربوط به واردات را بهدقت وارد نمایید.
- تأیید سفارش توسط مراجع ذیربط: بسته به نوع کالای وارداتی، سفارش شما باید توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت بهداشت یا وزارت جهاد کشاورزی تأیید شود.
- مراجعه به بانک عامل: پس از تأیید سفارش، به بانکی که در سامانه انتخاب کردهاید مراجعه کرده و درخواست تأمین ارز نمایید. بانک عامل گواهی ثبت آماری را از بانک مرکزی درخواست کرده و تعهدات و وثایق لازم را از شما دریافت میکند.
- ثبت درخواست خرید ارز در سامانه نیما: با مراجعه به سامانه نیما، درخواست خرید ارز خود را ثبت کنید. در این مرحله، صرافیهای مجاز پیشنهادات فروش ارز خود را با نرخهای مختلف ارائه میدهند.
- انتخاب صرافی و واریز وجه: پیشنهادات صرافیها را بررسی کرده و مناسبترین گزینه را انتخاب کنید. سپس مبلغ ریالی معادل را به حساب صرافی منتخب واریز نمایید.
- انتقال ارز به فروشنده خارجی: صرافی منتخب، ارز مورد نیاز را به حساب فروشنده خارجی واریز میکند.
- ارائه اسناد حمل به بانک عامل: پس از ارسال کالا توسط فروشنده، اسناد حمل را به بانک عامل ارائه دهید تا فرآیند تأمین ارز تکمیل شود.
- ترخیص کالا از گمرک: با دریافت اعلامیه تأمین ارز از بانک عامل، میتوانید کالا را از گمرک ترخیص کنید.
نکات مهم:
- اطمینان حاصل کنید که کالای وارداتی شما در فهرست کالاهای مجاز برای دریافت ارز نیمایی قرار دارد.
- تمامی اطلاعات و مدارک را با دقت و صحت کامل در سامانهها وارد کنید تا از تأخیر در فرآیند جلوگیری شود.
- نرخ ارز نیمایی معمولاً کمتر از نرخ ارز آزاد است و توسط بانک مرکزی تعیین میشود.
با رعایت این مراحل و نکات، میتوانید ارز نیمایی مورد نیاز برای واردات کالای خود را تأمین کنید.
مراحل دریافت ارز نیمایی
در این بخش به نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات میرسیم که مراحل آن را ک به تک و با توضیحات مختصر و مفید توضیح میدهیم:
۱. ثبت سفارش
در بخش اول و در شروع کار، متقاضی واردات باید درخواست خود را در سامانه نیما ثبت کند. دقت کنید که اصولا این سامانه از طریق بانک تجارت کار میکند و باید به سایت www.ntsw.ir مراجعه کنید. با ورود به این سامانه برای بار اول، باید ثبت نام انجام دهید و کد صحت سنجی دریافت کنید. بعد از آن میتوانید وارد سامانه شوید و در قسمت «عملیات ارزی» سفارش خود را ثبت کنید. این ثبت سفارش شامل ثبت میزان ارز درخواستی، آدرس حساب مقصد و اطلاعات شخصی و مربوط به واردات است که باید به دقت پر کنید. بعد از این کار باید با توجه به گروه کالایی مد نظر برای واردات، درخواست خود را در گروه صنعت معدن تجارت یا وزارت بهداشت یا کشاورزی تایید کنید.
۲. مراجعه به بانک
در مرحله بعد فرد متقاضی باید به بانک مراجعه کرده و درخواست ارز مورد نیاز خود را ثبت کند. در صورت تایید این مرحله، درخواست به بانک مرکزی منتقل شده و آن جا ارز مورد نیاز تخصیص پیدا میکند. البته این مرحله خود میتواند حدود یک ماه هم به طول بینجامد، پس باید برنامه ریزی متناسبی را انجام دهید. برای تایید درخواستتان در بانک البته شرایطی هم وجود دارد:
- گذاشتن وثیقه
- دادن تعهدات لازم برای واردات محصول در زمان تعیین شده و تخصیص ارز برای گروه کالایی اعلام شده
- ثبت گواهی ثبت آماری توسط بانک تامین کننده
بیشتر بخوانید: سود بازرگانی چیست+ فرمول محاسبه
۳. ثبت درخواست در سامانه جامع تجارت
بعد از تایید بانک، درخواست شما در سامانه ثبت میشود. در این مرحله میتوانید پیشنهادهای فروش ارز نیمایی را که توسط صرافیهای معتبر ثبت شده است مشاهده کنید و بهترین نرخ پیشنهادی (تفاوتهای کمی بین نرخهای پیشنهادی وجود دارد) را انتخاب میکنید. در این مرحله باید میزان وجه لازم را به صرافی منتخب خود واریز کنید.
۴. مرحله نهایی، واردات کالا
تا این جای کار نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات بود و در پایان مرحله سوم در واقع شما ارز مد نظر را دریافت کردهاید. در بخش بعدی ارز مد نظر توسط صرافی برای فروشنده خارجی پرداخت میشود، کالا خریداری شده و وارد میشود و میتوانید اسناد آن را به بانک ارائه کنید و بعد وثیقه خود را پس بگیرید. در این میان باید مراحل گمرک و ترخیص کالا را هم انجام دهید. دقت کنید که برای هربار ثبت سفارش باید همه مراحل را از ابتدا طی کنید و هیچ یک از مراحل برای دفعات بعد اعتبار نخواهند داشت.
بیشتر بخوانید: مراحل واردات کالا از چین
مدارک لازم برای دریافت ارز نیمایی
برای دریافت ارز نیمایی جهت واردات کالا، ارائه مدارک زیر ضروری است:
- کارت بازرگانی معتبر: این کارت مجوز فعالیتهای تجاری بینالمللی را تأیید میکند.
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت: تأییدیه ثبت سفارش کالا در این سامانه الزامی است.
- اسناد هویتی شرکت: شامل آگهی تأسیس، اساسنامه شرکت و کارت ملی اعضای هیئت مدیره.
- کد اقتصادی: شناسه مالیاتی شرکت برای انجام معاملات تجاری.
- فرم مبارزه با پولشویی: تکمیل و ارائه این فرم برای رعایت مقررات مالی ضروری است.
- پروفرما اینویس (Proforma Invoice): پیشفاکتور صادرشده توسط فروشنده خارجی که جزئیات کالا و شرایط معامله را مشخص میکند.
- گواهی ثبت آماری: تأییدیه بانک مرکزی مبنی بر تخصیص ارز به واردکننده.
- قبض انبار: مدرکی که نشاندهنده ورود کالا به انبارهای گمرکی است.
- گواهی مبدأ: سندی که کشور تولیدکننده کالا را مشخص میکند.
- مجوزهای مربوط به کالا: در صورت نیاز، مانند مجوزهای بهداشتی یا استاندارد.
توجه داشته باشید که بسته به نوع کالا و شرایط واردات، ممکن است مدارک اضافی نیز مورد نیاز باشد. همچنین، اطمینان حاصل کنید که تمامی اطلاعات و مدارک بهروز و معتبر باشند تا فرآیند دریافت ارز نیمایی بدون مشکل انجام شود.
اطلاعات مورد نیاز هنگام ثبت سفارش
دقت کنید در بررسی نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات، باید بدانید که چه اطلاعاتی را لازم است در مراحل مختلف در سامانه وارد کنید. به جز اطلاعات شخصی که هنگام ثبت نام وارد میکنید، اطلاعات دیگری هم مورد نیاز است:
- تعیین مبلغ واردات و تعیین خالص یا ناخالص بودن حواله
- ثبت مبلغ به ریال و ارز گواهی
- ثبت اطلاعات کشور مقصد و درج شماره حساب یا IBAN
- درج اطلاعات بانک مقصد و کد سوئیفت آن
- مشخص کردن مهلت پرداخت وجه و تاریخ اعتبار درخواست
جمع بندی
دریافت ارز نیمایی کار چندان راحتی نیست و برای انجام کار مهمی مانند صادرات کالا، باید مراحل نسبتا پیچیدهای را طی کنید. با این وجود داشتن اطلاعات کافی سبب میشود پیچیدگی کار کمتر شود و راحتتر بتوانید برنامه ریزی لازم را داشته باشید. در این مقاله سعی کردیم نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات را به صورت کامل توضیح دهیم، امیدواریم توانسته باشیم این روش را کمی راحتتر کرده باشیم.
در صورت اطلاع از خدمات پست بین المللی، با کارشناسان ما در پست تی ان تی در ارتباط باشید.
سوالات متداول
نحوه خرید ارز نیمایی با کارت ملی چگونه است؟
تنها با کارت ملی نمیتوان ارز نیمایی خرید و باید کارت بازرگانی و صادرات کالا داشته باشید. با کارت ملی میتوانید برای خرید سهمیه دلار اقدام کنید که با دلار نیمایی متفاوت است.
اختلاف ارز نیمایی و آزاد چقدر است؟
قیمت ارز نیمایی از دلار دولتی بالاتر و از ارز آزاد پایینتر است. با این وجود قیت این ارز ثابت نیست و با توجه به نوسانات بازار تغییر میکند، بنابراین باید ببینید در روزی که قرار است خرید و فروش کنید و در سامانه نیما چه قیمتهایی پیشنهاد میشود.
مدارک لازم برای دریافت ارز نیمایی چیست؟
مواردی مانند آگهی تاسیس و اساسنامه شرکت، کارت ملی اعضای هیئت مدیره، کد اقتصادی، فرم مبارزه با پولشویی بخشی از مدارک لازم برای دریافت ارز نیمایی هستند.
