لجستیک و زنجیره تامین در بهینهسازی عملیات تجاری ضروری هستند. اگرچه هر دوی آنها یک هدف مشترک دارند، اما تفاوتهای کلیدی قابلتوجهی نیز بینشان وجود دارد. این تفاوتها چه میتوانند باشند؟ در این مطلب از پست بین المللی تی ان تی به طور کامل به این موضوع خواهیم پرداخت. با ما همراه شوید.
آیا زنجیره تامین و لجستیک یکی هستند؟
به دلیل شباهتهای زیادی که بین لجستیک و زنجیره تامین وجود دارد، اغلب افراد این دو اصطلاح را به جای هم استفاده میکنند. به همین دلیل در این بخش، مقایسه کوتاهی از تعاریف هر کدام خواهیم داشت.
- زنجیره تامین – زنجیرههای تامین شبکههایی از سازمانها، افراد، فرآیندها و منابع مورد نیاز برای انتقال محصولات از تامین کننده به مشتری هستند.
- لجستیک – اصطلاح لجستیک به بخشی از فرآیند زنجیره تامین اشاره دارد که جریان کارآمد کالاها، خدمات و اطلاعات را برنامهریزی، اجرا و کنترل میکند.
از این تعاریف مشخص است که لجستیک بخشی از زنجیره تامین کلی است و به دلیل کنترلی که بر نحوه جابجایی اطلاعات و کالاهای نهایی از طریق انبارها دارد، اغلب به عنوان مهمترین بخش در نظر گرفته میشود.
مدیریت زنجیره تامین (SCM) چیست؟
بنابراین، تفاوت بین لجستیک و زنجیره تامین چیست؟ خوب، هر گونه مقایسه بین لجستیک و مدیریت زنجیره تامین مستلزم این است که نحوه عملکرد مدیریت زنجیره تامین را با جزئیات بیشتری توضیح دهیم.
زنجیره تامین شامل کل فرآیند تحویل محصول خام از منبع اولیه تا رساندن آن به دست مشتری نهایی است. این شامل تمام فعالیتها و نهادهای درگیر در جریان کالاها، اطلاعات و امور مالی از طریق چندین سازمان میشود.
مدیریت زنجیره تامین (SCM) شامل هماهنگی و یکپارچهسازی این فعالیتها برای بهینهسازی کارایی، مقرونبهصرفه بودن و رضایت مشتری است و معمولا شامل مراحل مختلفی مانند تهیه، ساخت، مدیریت ناوگان، انبارداری، مدیریت موجودی و توزیع میشود. بهبود همه این عوامل برای عملکرد خوب زنجیره تامین ضروری است.
نقش مدیریت زنجیره تامین
1-چارچوبی برای منبع یابی، تولید و تحویل کالا
SCM چارچوب جامعی را برای منبع یابی، تولید و تحویل کالاها ارائه میدهد. مرحله اول، منبع یابی، شامل شناسایی و انتخاب تامین کنندگانی است که میتوانند مواد خام اولیه یا خدمات لازم را با کیفیت، کمیت و قیمت مناسب ارائه دهند. تولید به برنامهریزی تولید، هماهنگی با تیمهای داخلی یا تولیدکنندگان خارجی، تضمین کنترل کیفیت و بهینهسازی سطح موجودی اشاره دارد. درنهایت، به مرحله تحویل میرسیم. این مرحله شامل فعالیتهایی مانند مدیریت حملونقل، انبارداری و انجام سفارش میشود. در این مورد، هدف SCM بهینهسازی این فرآیندها برای به حداقل رساندن هزینهها، کاهش زمان تحویل و برآورده کردن انتظارات مشتریان است.
2-بین چندین سازمان کار میکند
مدیریت زنجیره تامین شامل همکاری و هماهنگی بین چندین سازمان در یک شبکه زنجیره تامین است. بسته به اندازه سازمان زنجیره تامین و تعداد شرکای زنجیره تامین، این میتواند در یک زنجیره تامین منطقهای، ملی یا جهانی اتفاق بیفتد. یک زنجیره تامین موفق معمولا شامل تامین کنندگان، تولیدکنندگان، توزیعکنندگان، خردهفروشان و متخصصان لجستیک است.
3-کنترل سایر جنبههای فرآیندهای زنجیره تامین
SCM به کنترل و بهینهسازی جنبههای مختلف فرآیندهای زنجیره تامین فراتر از منبع یابی، تولید و تحویل کمک میکند. یک مثال خوب مدیریت موجودی است که به سازمانها کمک میکند تا سطح تولید و موجودی بهینه را با ردیابی موجودیها، اجرای استراتژیهای تکمیل موجودی و به حداقل رساندن هزینههای حمل حفظ کنند. نمونههای رایج دیگر شامل مدیریت لجستیک، بهینهسازی هزینه و سایر فعالیتهایی است که مزیت رقابتی ایجاد میکنند یا الزامات مدیریت زنجیره تامین جدید را برآورده میکنند.
لجستیک چیست؟
همانطور که قبلا گفته شد، لجستیک تنها بخش مهمی از زنجیره تامین به خوبی مدیریت شده است. در حالی که زنجیره تامین به کل فرآیند تحویل کالا اشاره دارد، لجستیک در جابجایی فیزیکی و مدیریت آن کالاها تخصص دارد. در نتیجه، یک عملیات لجستیکی به طور کلی شامل وظایفی مانند برنامهریزی حملونقل، حملونقل کالا، انبارداری و بستهبندی خواهد بود.
نقش لجستیک
1-کنترل و برنامهریزی
بیشتر شرکتهای لجستیک خدمات کنترل و برنامهریزی را ارائه میکنند تا اطمینان حاصل شود که مدیریت زنجیره تامین طبق برنامه عمل میکند. این عملیات لجستیکی شامل پیشبینی تقاضا، مدیریت موجودی، پردازش سفارش و برنامهریزی تولید است. هدف این است که اطمینان حاصل شود که محصولات مناسب در مقادیر مناسب در زمان مناسب برای برآورده کردن خواستههای مشتریان و درعینحال به حداقل رساندن هزینهها در دسترس هستند. در طول سالها، سیستمهای خودکار به بخش بزرگی از کنترل و برنامهریزی تبدیل شدهاند.
2-حملونقل و ذخیرهسازی
حملونقل و ذخیرهسازی اجزای اصلی لجستیک هستند. آنها شامل جابجایی فیزیکی و ذخیرهسازی کالا از مبدا تا مقصد میشوند. حملونقل شامل جادههای مختلف، راهآهن، هوایی و دریایی است و لجستیک مسیریابی، برنامهریزی و ردیابی کارآمد فعالیتهای حملونقل را تضمین میکند. درنهایت، ذخیرهسازی شامل مدیریت انبارها، مراکز توزیع و حملونقل تخصصی است.
در صورت تمایل برای آشنایی بیشتر با انواع روشهای حمل و نقل بینالمللی، مطلب آن را مطالعه کنید.
3-توزیع کالا و رساندن آن به دست مصرفکننده نهایی
ارائهدهندگان لجستیک محصولات را به مشتری نهایی تحویل میدهند. این هدف نهایی هر عملیات لجستیکی است. این مرحله ممکن است شامل کانالهای توزیع مختلفی ازجمله پلتفرمهای تجارت الکترونیک، فروشگاههای خردهفروشی یا ارائهدهندگان تدارکات شخص ثالث باشد. درنهایت، لجستیک توزیع به رضایت مشتری، وفاداری و موفقیت کلی همه افراد درگیر کمک میکند.
انواع لجستیک
برای درک بهتر فرآیند لجستیک، لازم است با تفاوتهای چهار نوع لجستیک آشنا شوید.
|
انواع لجستیک |
لجستیک ورودی |
| لجستیک خروجی | |
| لجستیک معکوس | |
| لجستیک شخص ثالث |
1-لجستیک ورودی
لجستیک ورودی بر فرآیندهایی مانند تدارکات، مدیریت حملونقل، دریافت و کنترل موجودی تمرکز دارد. هدف لجستیک ورودی اطمینان از تحویل به موقع و کارآمد منابع مورد نیاز برای تولید یا مونتاژ کالا است.
2-لجستیک خروجی
لجستیک خروجی شامل فعالیتهایی مانند پردازش سفارش، برداشت، بستهبندی، مدیریت حملونقل و تحویل است. تمرکز بر این است که اطمینان حاصل شود که محصولات مناسب به موقع به مشتریان تحویل داده میشود.
3-لجستیک معکوس
لجستیک معکوس شامل فرآیندها و فعالیتهای مرتبط با رسیدگی به محصولات برگشتی از سمت مشتریان، مدیریت ادعاهای گارانتی و بازسازی یا بازیافت اقلام است.
4-لجستیک شخص ثالث
لجستیک شخص ثالث به برونسپاری فعالیتهای لجستیکی به ارائهدهندگان خارجی اشاره دارد. این ارائهدهندگان از حملونقل و انبارداری گرفته تا مدیریت موجودی، انجام سفارش و توزیع را بر عهده دارند چنین کسب و کارهایی میتوانند برای عمدهفروشان زنجیره تامین که خواهان عملکرد خوب زنجیره تامین هستند اما تیم یا بودجه زیادی ندارند حیاتی باشند.
شباهتهای بین لجستیک و زنجیره تامین
لجستیک و زنجیره تامین هر دو در تلاشند تا از طریق کنترل، مدیریت و بهبود جریان کالاها، یک شبکه زنجیره تامین مشترک را تقویت کنند. لجستیک اصطلاح خاصتری است که عمدتا بر جابجایی کالا تمرکز میکند.
در ادامه شباهتهای اصلی بین لجستیک و زنجیره تامین آورده شده است:
- هدف هر دو تضمین جریان و جابجایی کارآمد کالاها، اطلاعات و منابع است.
- هر دو نیازمند هماهنگی و ادغام فعالیتها، فرآیندها و عملکردهای مختلف در میان نهادهای مختلف در یک زنجیره تامین هستند.
- اولویت هر دو برآورده کردن خواستههای مشتری و ارائه محصولات یا خدمات است.
- هر دو شامل تجزیهوتحلیل و بهینهسازی فرآیندها برای دستیابی به کارایی بالاتر، مقرونبهصرفه بودن و پاسخگویی میشوند.
- هر دو به عیبیابی کلی زنجیره تامین کمک میکنند – شناسایی مشکلات و سپس تلاش برای رسیدگی به آنها.
تفاوتهای کلیدی بین لجستیک و زنجیره تامین
لجستیک و زنجیره تامین برای چگونگی و چرایی عملکرد مدیریت زنجیره تامین ضروری هستند. اگرچه لجستیک در درجه اول بر حرکت فیزیکی و ذخیره کالا متمرکز است، SCM چشمانداز وسیعتری را در بر میگیرد که شامل برنامهریزی استراتژیک، تهیه، تولید و توزیع میشود.
بیایید به تفاوت اصلی بین لجستیک و زنجیره تامین در زیر نگاه کنیم:
- لجستیک در درجه اول بر جابجایی و ذخیرهسازی کالاها و مواد از یک نقطه به نقطه دیگر متمرکز است. SCM مفهوم گستردهتری است که کل شبکه سازمانها، فعالیتها و فرآیندهای دخیل در رساندن کالا از ارائهدهندگان به کاربران را در بر میگیرد.
- لجستیک معمولا با اجرای تاکتیکی عملیات در زنجیره تأمین سروکار دارد. SCM رویکرد استراتژیک تری دارد و بر هماهنگی و یکپارچگی کلی فرآیندها برای اطمینان از عملکرد خوب زنجیره تامین تمرکز میکند.
- فعالیتهای لجستیک عموما ماهیت کوتاهمدت و فوری دارند و بر وظایف عملیاتی تمرکز میکنند و نیازهای فوری مشتری را برآورده میکنند. با این حال، مدیریت موثر زنجیره تامین نیاز به دیدگاه بلندمدت دارد، اگرچه هنوز در صورت لزوم لجستیک را وارد میکند.
سخن آخر
در نتیجه، لجستیک و زنجیره تامین دو فرآیند هستند که وجود آنها برای موفقیت هر شرکتی که در تولید، ذخیرهسازی و توزیع کالا و خدمات نقش دارد، حیاتی است. آنها شبیه به هم اما متمایز هستند. لجستیک و مدیریت زنجیره تامین با وجود تفاوتهایشان، مفاهیم مکملی هستند که هدف یکسانی یعنی بهبود کارایی و کاهش هزینهها را به اشتراک میگذارند. اجرای موفقیتآمیز هر دو مفهوم مستلزم همکاری و هماهنگی بین بخشهای مختلف و ذینفعان است. تا اطمینان حاصل شود که کالاها به موقع، با کمترین هزینه ممکن و با رضایتمندی بالا به مشتریان تحویل داده میشود.
مطالب مرتبط:
سوالات متداول
لجستیک و زنجیره تامین چیست؟
تفاوت عمده بین لجستیک و زنجیره تامین این است که لجستیک یکی از اجزای زنجیره تامین است. لجستیک بر تحویل و ذخیرهسازی کالاها تمرکز دارد، در حالی که SCM بر استراتژی و مدیریت کل زنجیره تامین تمرکز دارد.
منظور از لجستیک چیست؟
مدیریت لجستیک شامل سازماندهی، مدیریت و اجرای فرآیندهایی برای جابجایی و ذخیرهسازی کالاها است که به سازمانها در مدیریت زنجیره تامین خود کمک میکند.
مدیریت زنجیره تامین چه میکند؟
مدیریت زنجیره تامین بر تمامی شرکا یا نهادهای درگیر در فرآیند زنجیره تامین، از تامین کنندگان مواد خام گرفته تا تولید، توزیع، ذخیرهسازی و فروش، نظارت میکند.
