اگر تاکنون نام گروه کالاهای خطرناک را شنیده باشید میدانید که این گروه کالاها اهمیت بسیاری در صنعت حمل و نقل دارند. برای تمام کسانی که چه تولید کننده و مصرف کننده چنین موادی هستند و چه در صنعت حمل و نقل کار میکنند، آشنایی با این مواد اهمیت بسیار زیادی دارد و میتواند از ایجاد پیامدهای خطرناک ناخواسته بکاهد. در این مقاله با طبقه بندی مواد خطرناک آشنا میشویم که یک طبقه بندی استاندارد و جهانی است.
کالاهای خطرناک به چه کالاهایی گفته میشود؟
اول از همه ببینیم اصلا گروه کالاهای خطرناک به چه معنی است و چرا باید آنها را بشناسیم؟ کالای خطرناک به صورت کلی به مواد یا کالاهایی گفته میشود که در زمان حمل و نقل و جا به جایی و در بخشهای مختلف مانند زمان بارگیری، نگهداری و تخلیه ممکن است خطرات خاصی را چه برای محیط، چه افراد و چه خود وسایل نقلیه یا محفظه نگهدارنده ایجاد کنند. این مواد خود به ۹ طبقه بندی مختلف تقسیم میشوند که در ادامه تک به تک به آنها میپردازیم.
بیشتر بخوانید: با صفر تا صد حملونقل بینالمللی آشنا شوید
کلاس اول: مواد منفجره
این طبقه بندی مواد خطرناک شامل انواع مواد منفجره میشود که ممکن است در اثر هرگونه واکنش شیمیایی یا تغییر شرایط محیطی منفجر شوند. خود این طبقه شامل دستهبندیهای مختلفی میشود:
- مواد منفجره که خطر انفجار جمعی دارند، به طور مثال دینامیت.
- مواد و کالاهایی که ممکن است منفجر شوند اما خطر آنها کمی کمتر است، مانند نارنجک و مهمات نظامی.
- ترکیبات نیتروژنی که خطر انفجار آنها در اثر تماس با آتش رخ میدهد و میتوانند قطعات پرتاب شونده داشته باشند، به طور مثال مواد آتش بازی.
- موادی که در اثر سوختن دود غلیظی ایجاد میکنند اما خطر انفجار آنها مانند گروههای قبل نیست، مانند کلرورها
- موادی که در اثر سوختن مواد سمی تولید میکنند اما خطر انفجار زیادی ندارند.
- مواد منفجره رادیولوژیکی که خطر اشتعال یا مسمومیت دارند و طول میکشد تا منفجر شوند.
کلاس دوم: گازها
گازها دسته دیگری از گروه کالاهای خطرناک هستند که ممکن است به اشکال مختلف جا به جا شوند. این گازها میتوانند از موارد مختلفی تشکیل شده باشند:
- گازهای قابل اشتعال که به راحتی آتش میگیرند و میتوانند شعلههای آتش ایجاد کنند، به طور مثال هیدروژن یا استیلن.
- گازهای سمی که امکان اشتعال ندارند اما سمی هستند و ممکن است حتی سبب مرگ شوند، مانند منواکسید کربن یا آمونیاک.
- گازهای خورنده که قابل اشتعال نیستند و ممکن است سمی باشند یا نه، اما میتوانند سبب ایجاد خوردگی و خرابی در سطوح شوند، مانند برخی از اسپریها.
- گازهای غیر قابل اشتعال مانند بسیاری از اسپریهای سطوح، محصولات مو یا دئودورانتها.
کلاس سوم: مایعات قابل اشتعال
گروه کالاهای خطرناک سوم شامل مایعاتی هستند که ممکن است در اثر تماس با آتش، مشتعل شوند مانند گازوئیل، رنگهای با پایه روغن، تینر و وارنیش. اینگونه مواد در سه دسته قرار میگیرند:
- مایعات با نقطه اشتعال زیر ۱۸- درجه سانتیگراد (صفر درجه فارنهایت).
- مواد با نقطه اشتعال ۱۸- درجه سانتیگراد یا بین ۱۸- و ۲۳ درجه سانتیگراد.
- مایعات با نقطه اشتعال بیش از ۲۳ درجه سانتیگراد.
بیشتر بخوانید: نحوه ارسال بسته پستی به خارج از کشور
کلاس چهارم: جامدات قابل اشتعال
گروه کالاهای خطرناک چهارم شامل مواد جامدی است که در اثر تماس با آتش ممکن است مشتعل شوند و از جمله آنها میتوان به موادی مانند ذغال، سولفور، پتاسیم، سدیم و باتریهای سدیمی اشاره کرد. البته برخی از این مواد نیازی به آتش هم ندارند و به صورت خود به خودی یا در تماس با آب هم ممکن است گاز قابل اشتعال تولید کنند. این بخش را میتوان به دستههای زیر تقسیم کرد:
- موادی که به راحتی مشتعل میشوند مانند فسفر، گبریت و نیتروسلولز.
- جامداتی که در تماس با آب گازهای قابل اشتعال تولید میکنند به طور مثال ذغال یا پنبه.
- مواد در معرض احتراق خود به خود.
در صورت اطلاع از شرایط ارسال کالا از چین به ایران، با کارشناسان ما در پست تی ان تی در ارتباط باشید.
کلاس پنجم: مواد اکسید کننده
این طبقه بندی مواد خطرناک مواد شیمیایی هستند که به راحتی در واکنشها اکسیژن تولید میکنند و در نتیجه باعث احتراق یا افزایش آن میشوند.
- مواد اکسید کننده که هرچند خودشان قابل اشتعال نیستند، اما میتوانند سبب اشتعال مواد دیگر شوند، به طور مثال نیترات آمونیوم و نیترات پتاسیم.
- پروکسیدهای آلی که از نظر حرارتی ناپایدار هستند و تمایل به انجام واکنشهای خطرزا با مواد دیگر دارند مااند بنزوئیل پروکساید یا هیدروپروکسایدها.
کلاس ششم: مواد عفونی و سمی
در این گروه کالاهای خطرناک، موادی قرار دارند که ممکن است در اثر استنشاق یا بلع سبب خطرات جدی مانند مرگ یا آسیبهای شدید شوند. مواد عفونی ممکن است شامل مواردی همچون باکتری، ویروس یا قارچ و موارد دیگر باشند. این بخش از طبقه بندی مواد خطرناک میتوانند شامل موارد زیر شوند:
- مواد سمی که در تماس با پوست یا استنشاق آسیبزا هستند مانند آرسنیک.
- مواد عفونی شامل زبالههای عفونی/پزشکی مانند سوزن آلوده.
کلاس هفتم: مواد رادیواکتیو
این گروه کالاهای خطرناک شامل هر ماده یا ترکیبی از مواد است که به طور خود به خود تشعشعات یونیزه ایجاد میکند و معیار آن هم مواد دارای فعالیت ویژه بیش از 0.002 میکروکوری در هر گرم هستند. نمونههایی از چنین موادی شامل ایزوتوپهای پزشکی، داروهای رادیواکتیو، ایزوتوپ های مورد استفاده در تحقیقات، دستگاههای اشعه ایکس و اورانیوم ضعیف شده هستند. این مواد فوقالعاده خطرناک طبقه بندی میشوند.
کلاس هشتم: مواد خورنده
مواد خورنده دستهی دیگری از گروه کالاهای خطرناک هستند. این مواد ممکن است در فرم مایع یا جامد باشند و سبب تخریب قابل مشاهده یا تغییرات غیر قابل بازگشت در پوست انسان میشوند یا ممکن است نرخ خوردگی بسیار شدید روی فلزات (مانند فولاد یا آلومینیوم) داشته باشند. از جمله این مواد میتوان به نمونههایی همچون اسید سولفوریک، اسید هیدروکلریک، هیدروکسید سدیم، پاک کنندههای رنگ و جیوه اشاره کرد. همچنین استنشاق بخار این دسته نیز میتواند به شدت آسیب زا باشد.
کلاس نهم: سایر مواد و کالاهای خطرناک متفرقه
به جز طبقه بندی مواد خطرناک اشاره شده، مواد خطرناک دیگری هم وجود دارد که ممکن است در این گروه بندیها قرار نگیرد و به دلایل دیگری آسیبزا باشد. بنابراین این کلاس آخر موارد متنوعی را در بر میگیرد که از جمله آنها میتوان به یخ خشک یا باتریهای لیتیوم یونی اشاره کرد.
بیشتر بخوانید: اصطلاح door to door یا همان ارسال درب به درب چیست؟
نکات مهم در حمل کالاهای خطرناک
بعد از آشنایی با طبقه بندی مواد خطرناک، به روش حمل و نقل این موارد میرسیم. همانطور که احتمالا حدس میزنید، حمل و نقل این مواد قوانین مخصوص به خودش را دارد و با حمل موارد عادی کاملا متفاوت است. به طور مثال از روش بسته بندی گرفته تا روش بارگیری، حمل و تخلیه این مواد متفاوت است و بسته به طبقه بندی و روش حمل ممکن است قوانین مختلفی هم وجود داشته باشد. از جمله این مقررات برچسب گذاری روی بستههای حاوی مواد خطرناک است که باید نوع آنها را به خوبی نشان دهد. به جز آن افراد مرتبط با این پروسه و پرسنل باید کاملا آموزش دیده باشند تا بتوانند فرایند حمل و نقل را بدون آسیب و مشکل به پایان برسانند.
در صورت اطلاع از شرایط و خدمات پست بین المللی، با کارشناسان ما در پست تی ان تی در تماس باشید.
جمع بندی
ایمنی در حمل و نقل یک نکته کلیدی و بسیار مهم است. حمل مواد خطرناک امر به شدت حساسی است و قوانین و مقررات سختگیرانهای در مورد آن وجود دارد که با توجه به نوع حمل (دریایی، زمینی یا هوایی) میتواند متفاوت باشد. در این مقاله با ۹ کلاس از گروه کالاهای خطرناک آشنا شدیم که شامل این قوانین خاص میشوند و حمل و نقل ویژهی خود را دارند.
سوالات متداول
آیا حمل کالاهای خطرناک غیر قانونی است؟
خیر. تنها مهم است که که فرستنده با قوانین خاص مربوط به حمل این کالاها آشنایی داشته باشد و از قوانین مربوطه برای هر مورد پیروی کند.
نحوه ارسال کالاهای خطرناک چگونه است؟
برای ارسال این کالاها از راههای دریایی، زمینی و هوایی قوانین و مقررات خاصی از جمله بسته بندی خاص و مشخص و نحوه بارگیری و حمل یا نگهداری در شرایط معین مد نظر قرار میگیرد.
